Zamknij
+ dodaj do ulubionych
Pomniejsz tekst Normalna wielkość tekstu Powiększ tekst
start kontakt mapa serwisu
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Info24
Wiadomości z Polski     |     Wiadomości ze Świata     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład LOT     |     Kursy walut     |     Giełda     |     Lotto     |     Pogoda     |     
Aktualności dla przedsiębiorców
KAPITAŁ LUDZKI
RPO
PROW
Starostwo Powiatowe w Starogardzie Gdańskim
Powiatowy Urząd Pracy
Dziennik Ustaw
Monitor Polski
Urząd Marszałkowski Województwa pomorskiego
Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Urząd Zamówień Publicznych
LGD Chata Kociewia
LICZNIK ODWIEDZIN
jesteś już naszym
- 0105830 -
gościem
Strona główna / Gmina Skórcz / Charakterystyka sołectw
Charakterystyka sołectw
 

 

I.    Sołectwo  Barłożno

II.   Sołectwo Czarnylas

III.  Sołectwo Kranek

IV. Sołectwo Mirotki

V.  Sołectwo Miryce

VI. Sołectwo Pączewo

VII.Sołectwo Ryzowie

VIII.Sołectwo Wielki Bukowiec

IX.  Sołectwo Wolental

X.  Sołectwo Wielbrandowo

XI. Sołectwo Wybudowanie Wielbrandowskie

  


 

    I.        Barłożno – powierzchnia 1261,15ha.

Sołtys – Józefa Drożdż

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Większość zabudowy mieszkaniowo-usługowej skupiona jest w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny.  Do najważniejszych obiektów wsi należą:

o   Kościół parafialny p.w. Św. Marcina z terenem przykościelnym,

o   Publiczna Szkoła Podstawowa im. Ks. Senatora Feliksa Bolta,

o   świetlica wiejska,

o   zespół podworski,

o   cmentarz,

o   boisko sportowe,

o   sklepy.

W skład sołectwa wchodzi wieś Barłożno.

·       Historia

Dawne nazwy: 1354 rok – Schenckerberg, 1402-1415 Schenkerberg (od nazwiska komtura grudziądzkiego Ditricha Von Schenkenberg), 1510 rok –Balusno,   1570 rok- Schenberg lub Barlusznie, 1584 rok - Barloschno.

 

·       Wartości przestrzenne

Wieś placowa położona na silnie falistej wysoczyźnie dyluwialnej, w płytkiej dolince strugi, dopływu rzeki Liski, z dwoma stawami o obszarze 0,25 ha. W środkowej części wsi kościół z dawnym przykościelnym cmentarzem. W południowo – zachodniej części zespół dawnej mleczarni, we wschodniej części kilka większych gospodarstw rolnych. Dawne folwarki leżą poza wsią, jeden około 0,5 km w kierunku południowym, przy drodze do Mirotek, drugi około 1 km na północny -z chód, w pobliżu drogi do Wielbrandowa. We wsi znajduje się cmentarz parafialny, katolicki usytuowany na południowy wschód od kościoła. Wieś objęta strefą ochrony ekspozycji oraz strefą ochrony archeologicznej. Występują strefy ochrony konserwatorskiej oraz zespoły rulalistyczne do zachowania i adaptacji.

 

·       Wartości materialne

Najcenniejszym obiektem jest kościół parafialny z XV – XVIII wieku. Zachowały się: domy z końca XIX wieku i początku XX, budynek poczty, zabudowania mleczarni, budynek plebani, murowane budynki mieszkalne i gospodarcze oraz kamienice dwukondygnacyjne z półpłaskim dachem. Zachowały się domy murowane o tradycyjnej zabudowie z dachami dwuspadowymi, kryte dachówką. Nieliczne zagrody o najstarszej metryce, usytuowane ścianą boczną do drogi, stoją w najbliższym otoczeniu kościoła. Dawne folwarki uległy dużym przekształceniom, zachował się budynek dworu (dawny majątek rodziny Boltów) otoczony kilkoma drzewami istniejącego niegdyś parku.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Do dziś żyją w opowieściach Barłożna wspomnienia o jednym ze szlaków napoleońskich na Moskwę, który prowadził między innymi przez Osiek – Czarne – Mirotki – Barłożno – Lipią Górę – Gniew i dalej. We wsi zachowały się dwie kapliczki, jedna przy drodze prowadzącej do cmentarza, druga w miejscu niezwykle urokliwym w rozwidleniu dróg do Kierwałdu i Morzeszczyna. W roku 1979 postawiono we wsi obelisk ku czci ofiar terroru hitlerowskiego, w latach 1939-45 zostało zamordowanych 22 Polaków z Barłożna i okolic. Miejsca pochówku również pełnią ważną rolę w życiu mieszkańców, groby są zadbane i otoczone czcią. Zachowała się kronika szkolna sięgająca zapiskami do roku 1876. Kultywowane są tradycje spotkań rodzinnych dawnych rodów.

 

·       Stan zachowania

Zachował się układ przestrzenny wsi ze śladami wsi placowej, Kościół i jego najbliższe otoczenie zostało zachowane i jest zadbane. Najstarsze zabudowania uległy przekształceniom lub zostały rozebrane a w ich miejscu powstają nowe domy nie zawsze dostosowane do całości zabudowy historycznej, co stwarza pewien chaos architektoniczny. Stan techniczny budynków przemysłowych jest zły i wymagają remontu. Dawne folwarki, od roku 1949 PGR, uległy dużym przekształceniom i dewastacji. Zachował się dwór z dawnego założenia, otoczony mocno przerzedzoną zielenią, Jeszcze kilka lat temu istniał przy dworze park, ale drzewa zostały wycięte w roku 1997. Dawne zabudowania folwarczne Frosta, do którego należała pobliska cegielnia, zostały całkowicie zniekształcone.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Barłożno liczy 759 mieszkańców to stanowi 16,34% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą, co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Sołectwo ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Sołectwo o funkcji produkcji rolniczej  z uzupełniającym ośrodkiem usługowym o minimalnym zakresie usług. Większość zabudowy mieszkaniowo usługowej skupiony jest w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny.

 

 II.        Czarnylas- powierzchnia 1102,99 ha.

Sołtys – Grażyna Buchelt 

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z usługami elementarnymi. Skupiona zabudowa wsi stanowi zabytkowy układ ruralistyczny. Do ważniejszych obiektów wsi należą:

o   Kościół parafialny p.w. Św. Andrzeja z terenem przykościelnym,

o   Świetlica wiejska z terenami rekreacyjnymi,

o   pałac

o   cmentarz,

o   teren bazy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej Zwycięstwo.

W skład sołectwa wchodzi wieś Czarnylas.

·       Historia

Dawne nazwy Czarnegolasu: Schwartzimvalde – 1352 rok, Czarnilas – 1534 rok, Czarnylas – 1664 rok oraz Schwarzwald – 1880 rok

 

·       Wartości przestrzenne

Wieś zbudowana na planie nieregularnym z zabudową rozproszoną (po parcelacji majątku w 1923 i 1945 roku)  na lekko falistej wysoczyźnie morenowej. Kościół usytuowany przy drodze Czarnylas – Pączewo, po południowej stronie. W południowo wschodniej części  w rozwidleniu dróg do Wielkiego Bukowca i Wolentala jest cmentarz katolicki. Dawne załozenia dworsko – folwarczne po zachodniej stronie wsi. Do wsi należy osada Kłótnik, która była związana dawniej z folwarkiem.

Sołectwo położone jest w obrębie strefy ochrony konserwatorskiej oraz w strefie ochrony ekspozycji. Występują również strefy ochrony archeologicznej.

 

·       Wartości materialne

Ważnymi obiektami zabytkowymi są zabudowania dawnego złożenia dworsko – folwarcznego, pałac z parkiem, gorzelnia i budynki gospodarcze. Kościół posiada dużą wartość historyczną – tradycja miejsca od XIV wieku, po pożarze w 1922 roku odbudowany. Ponadto we wsi zachował się budynek szkoły z lat 20 XX wieku, stara szkoła spłonęła w 1922 roku. Zachowało się również kilka budynków murowanych  z końca XIX i początku XX wieku.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Zachowała się kronika szkolna założona w roku 1895, a w niej zapiski o dawnych wychowankach, mieszkańcach wsi między innymi o Józefie Łabonarskim i Franciszku Kurowskim.  Zachowały się dawne miejsca pochówku – groby na cmentarzu przykościelnym założonym w połowie XIX, a na cmentarzu parafialnym grób twórcy ludowego Juliana Milewskiego.

 

·       Stan zachowania

Stan zachowania zabudowy historycznej we wschodniej części wsi z kościołem, zagrodami i szkołą jest dosyć dobry. Teren dawnego założenia dworsko folwarcznego uległ ogromnym przekształceniom. Pałac z otaczającym parkiem został zdewastowany, dawne budynki gospodarcze folwarczne są w złym stanie technicznym, a ponadto otoczone niedostosowane do całości architekturą PGR-owską drugiej połowy XX wieku, zakłóciły w znacznym stopniu obraz pierwotnego stanu w/w zespołu. Po rozparcelowaniu majątku w roku 1945 wieś została połączona w jedną całość, natomiast zostały elementy dawnego podziału i pierwotnego układu przestrzennego istniejących obok siebie wsi i folwarku.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Czarnylas liczy 451 mieszkańców to stanowi 9,71% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy, dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z elementarnymi usługami. Większość zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i usługowej skupiona w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny do bezwzględnego zachowania. 

Wieś posiada własne ujęcie wody zasilające zakład RSP. Mieszkańcy korzystają z wody z ujęcia Paczewo.

 

III.        Kranek – powierzchnia 833 ha.

Sołtys – Roman Płaczek

Wieś o funkcji rolniczej.    Na terenie sołectwa znajduje się północny skraj Obszaru Krajobrazu Chronionego „Bory Tucholskie”. Do ważniejszych obiektów należy zakład tartaczniczo - stolarski  – Jerzy Raszeja.

W skład sołectwa wchodzą wsie Kranek, Boraszewo i Zajączek. 

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Kranek liczy 341 mieszkańców to stanowi 7,34% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej,  brak skoncentrowanej zabudowy, brak na terenie wsi usług. Na terenie wsi znajduje się północny skraj Obszaru chronionego Natura 2000 pn. „Bory Tucholskie”.

Do Ważniejszych obiektów wsi należy zakład stolarski.

 

IV.        Mirotki – powierzchnia 949 ha.

Sołtys – Maria Kłopocka

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z usługami elementarnymi. Część zabudowy mieszkaniowej ma charakter siedliskowy, usługi skupione są w centrum wsi. Na terenie wsi znajduje się północny skraj Obszaru Chronionego Natura 2000 pn.  „Bory Tucholskie”. Do ważniejszych obiektów wsi należą:

o   remiza strażacka,

o   szkoła,

o   drukarnia MIREX, sklepy, zakład mechaniki pojazdowej.

Nad jeziorem Czarne znajduje się leśniczówka.

W skład sołectwa Mirotki wchodzą wieś Mirotki i Czarne.

·       Historia

Dawne nazwy Mirotek pojawiające się na przestrzeni dziejów to: Myrothkj z roku 1507, kasz. - Mjrotki, niem – Mirotken, Kischdorf z roku 1942 oraz gwar. - Mniemotki

 

·       Wartości przestrzenne

Mirotki to wieś o układzie ulicowym, leżącą przy głównej drodze Skórcz – Smentowo Graniczne, w południowej części zabudowania dawnego majątku ziemskiego. Na południowy zachód od zwartej zabudowy wiejskiej dawna osada tartaczna i młyńska – Gapica i przysiółek Pustkowie. Na całym terenie gminy wiejskiej zabudowa rozproszona, zabudowania jedno lub wielozagrodowe.

 

 

·       Wartości materialne

We wsi zachowały się domy murowane z przełomu XIX/XX wieku o różnorodnej architekturze. Ciekawy jest budynek szkoły, odmienny od typowych szkół budowanych na początku XX wieku we wsiach kociewskich i kaszubskich. Zachował się zespół budynków dworca kolejowego. W dawnej osadzie młyńskiej i tartacznej – Gapica istnieje jeszcze kilka zagród z drewnianymi domami mieszkalnymi.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Zachowały się wspomnienia przekazywane przez ludowych gawędziarzy o mieszkańcach wsi, którzy odegrali ważną rolę w okresie zaborów, między innymi Jan Górski, Bolt, Nagórski. Żywe są wspomnienia o emigrantach, którzy osiedlili się w Teodoro w Brazylii. Zachowały się listy z roku 1874 o trudnym położeniu i dużej śmiertelności wśród emigrantów, wielu z nich było z powiatu starogardzkiego.

 

·       Stan zachowania

Zachował się układ przestrzenny najstarszej części wsi, zespół zabudowań szkolnych i zespół budynków dworca kolejowego. Nieliczne obiekty we wsi pozostały w niezmienionym kształcie, zabytkowe domy mieszkalne są w stanie ruiny, bądź w trakcie przebudowy. Po przejęciu majątku przez bazę traktorowo – maszynową w poważnym stopniu zniszczono zespół dworsko – folwarczny.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Mirotki liczy 455 mieszkańców co stanowi 9,79% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z elementarnymi usługami. Część zabudowy o charakterze siedliskowej. Usługi skupione we wsi Mirotki, zabudowa siedliskowa w przysiółkach Pustkowie i Gapica.

Nad jeziorem Czarne znajduje się Leśniczówka Czarne.

 

  V.        Miryce – powierzchnia 464 ha.

Sołtys – Maria Konofał-Smukała

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Część zabudowy skupiona jest w zwartym zespole, pozostała część to rozproszona zabudowa siedliskowa wzdłuż drogi Skórcz-Mirotki.

Do sołectwa Miryce należy wieś Miryce.

 

·       Historia

Pochodzenie i powstanie wsi Miryce nie zostało dostatecznie wyjaśnione. Istnieje wprawdzie wzmianka z roku 1341, mówiąca o „podniesieniu przez Krzyżaków miejscowości Miryce na prawo chełmińskie, jednakże na mapach topograficznych z lat 1796 – 1802 nie widnieją w tym miejscu żadne zabudowania poza folwarkiem Olszewik. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego z lat 1880 – 1895 również nie podaje nazwy Miryce, Mirytz czy Mirzyce. Jest, zatem mało prawdopodobne, że wieś Miryce istniała w wieku XIV a wspomniana wzmianka z 1341 dotyczy wsi Mirotki.

Na przełomie XVIII/XIX wieku właścicielem majątku Miryce była rodzina niemieckiego pochodzenia Bade. Majątek, którego zabudowania dwukrotnie strawił ogień został sprzedany w roku 1903.

W roku 1909  do lutego 1945, majątek był rozparcelowany przez niemiecką komisję kolonizacyjną i zasiedlony rodzinami niemieckim do lutego 1945r.

 

·       Wartości przestrzenne

Miryce to wieś ulicowa zbudowana po obu stronach drogi regularnie wytyczonej między dwoma głównymi traktami Barłożno – Skórcz i Stara Jania – Skórcz. W południowej części dawne założenie dworsko – folwarczne z reliktami cmentarza na terenie parku dworskiego. Przy głównej drodze ze Skórcza do Mirotek zabudowania wzdłuż drogi z początku XX wieku, zwane przed 1945r Kolonia – nazwa pochodzi od osadników niemieckich, którzy przybyli na początku XX wieku.

 

·       Wartości materialne

Zachowały się nieliczne obiekty dawnego założenia folwarcznego, kilka zagród w najbliższe okolicy d. Folwarku z charakterystycznymi domami mieszkalnymi z czerwonej i białej cegły, z dachami  dwuspadowymi lub półtora kondygnacyjne z dachem pół płaskim. W części północnej zagrody z początku XX wieku. Przy głównej drodze do Mirotek kilka zagród z domami murowanymi i drewnianymi.

 

·       Stan zachowania

Zespół dworsko – folwarczny zniszczony, park zaniedbany. Zagrody w najbliższym otoczeniu dawnego założenia dworsko – parkowego zachowane i zaniedbane, w części północnej budynki w zagrodach zachowane, ale mocno zaniedbane i w złym stanie technicznym. Wśród zwartej zabudowy niewielka ilość nowych domów. Zabudowania przy głównej szosie do Mirotek (tzw. Kolonia) w większości nowe lub znacznie przekształcone, zachowane  pojedyncze zagrody z pierwszej połowy XX wieku.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Miryce liczy 153 mieszkańców to stanowi 3,29% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy, dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Część zabudowy skupiona jest w zwartym zespole, pozostała część to rozproszona zabudowa siedliskowa wzdłuż drogi Skórcz – Mirotki. 

We wsi mieści się świetlica wiejska.

 

VI.        Pączewo – powierzchnia 1.042 ha.

Sołtys – Halina Wika

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Większość zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i usługowej skupiona jest w zwartym zespole. Do ważniejszych obiektów wsi należą:

o   Kościół parafialny p.w. Zwiastowania Pańskiego z terenem przykościelnym i budynkiem parafialnym,

o   szkoła,

o   boisko,

o   cmentarz,

o   sklepy, restauracja, firmy produkcyjne.

Wieś posiada własne ujęcie wody.

Do sołectwa Pączewo należy wieś Pączewo.

 

·       Historia

Dawne nazwy Pączewa: 1352 rok – Ponczewo, w XIV wieku Ponschsfelde, Ponschau lub Ponczau, 1942 rok- Reischfelde, 1944 rok - Ponschau od 1653 rok – Pączewo.

 

·       Wartości przestrzenne

Wieś o czytelnym układzie, leży nad głębokim wąwozem, którym płynie lewobrzeżny dopływ rzeki Węgiermucy. Zespół kościelny stanowi najstarszą część wsi, po południowej stronie drogi duża zagroda, w zachodniej części zespół dworca kolejowego. Późniejszy rozwój przestrzenny wsi ukierunkowany został zgodnie z rzeźbą terenu. Duże zagrody chłopskie od połowy XIX wieku zakładane były poza wsią na tak zwanych wybudowaniach po parcelacji w 2 połowie XIX w.

 

·       Wartości materialne

Najcenniejszym obiektem we wsi jest kościół parafialny. W najbliższym otoczeniu kościoła zachowała się zabudowa zagrodowa średniej wielkości, domy murowane z czerwonej cegły, czasami z oszalowanymi ścianami bocznymi o tradycyjnej formie budownictwa wiejskiego. We wschodniej części wsi budynek szkoły i zagrody z początku XIX wieku. W zachodniej części wsi zespół budynków dworcowych – dworzec, domy mieszkalne i gospodarcze. W centrum wsi występują domy mieszkalne o charakterze małomiasteczkowym.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Zachował się akt darowizny z 1653 roku księcia Alberta Stanisława Radziwiłła. Na cmentarzu znajduje się kilka zbiorowych mogił – groby ofiar terroru hitlerowskiego z podobozu Sztutowo. Wśród mieszkańców znane są legendy o zdarzeniach i ludziach ze wsi Pączewo przekazywane następnym pokoleniom.

 

·       Stan zachowania

 Ogólny stan zachowania dobry, zabytkowy układ przestrzenny wsi czytelny. Kościół zadbany, otoczenie kościoła wymaga uporządkowania, dawne drewniane domy po zachodniej stronie kościoła nie istnieją, opustoszały teren wymaga zagospodarowania. W dobrym stanie zachował się cały zespół dworca kolejowego łącznie z budynkami w najbliższej okolicy (poczta i domy mieszkalne z tego samego okresu budowy). Stan techniczny najstarszych budynków w środkowej części wsi nie jest najlepszy. Wiele domów o wartości historycznej i tradycyjnej formie zabudowy zostało zmodernizowanych lub całkowicie przekształconych.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Pączewo liczy 681 mieszkańców to stanowi 14,66% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy, dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Znaczne część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Większość zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i usługowej skupiona w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny do bezwzględnego zachowania. 

 

VII.        Ryzowie – powierzchnia 500 ha.

Sołtys – Barbara Borgmann

Wieś o funkcji produkcji rolniczej.

Do sołectwa należy wieś Ryzowie i Mieliczki.

 

·       Historia

Nazwa wsi Ryzowie pochodzi od nazwiska właściciela Rűss, dawniej zwany  Rűsshof. Folwark założony został w 1857 roku.

 

·       Wartości przestrzenne

Zespół dworsko – folwarczny oddalony od Skórcza o około 1 km w kierunku południowo – wschodnim, przy drodze prowadzącej do osady Mieliczki. Po wschodniej stronie drogi usytuowany były dwór z parkiem i budynki gospodarcze folwarku, po zachodniej stronie cegielnia. Na północ od zabudowań folwarcznych założono w 1852 roku cmentarz.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Obiektem kultury niematerialnej jest miejsce pochówku – cmentarz założony w roku 1852. W 1983 roku w Ryzowie postawiono obelisk z tablicą pamiątkową ku czci ofiar terroru z okresu II wojny światowej zamordowanych w latach 1943-45.

 

·       Stan zachowania

Układ przestrzenny uległ poważnym przekształceniom. Zachowało się kilka budynków i zieleń parkowa. W założeniu dworsko – parkowym powstały nowe, niedostosowane do historycznej zabudowy obiekty.

 

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Ryzowie liczy 202 mieszkańców to stanowi 4,35% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

 

VIII.        Wielki Bukowiec – powierzchnia 1.310 ha.

Sołtys – Jadwiga Raszeja

Wieś o funkcji produkcji rolniczej. Większość zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i usługowej skupiona jest w zwartym zespole.  Na terenie sołectwa znajduje się północny skraj Obszaru Krajobrazu Chronionego „Bory Tucholskie”.

 Do ważniejszych obiektów należą:

o   remiza strażacka,

o   świetlica wiejska,

o   szkoła podstawowa,

o   boisko.

Do sołectwa Wielki Bukowic należy wieś Wielki Bukowiec, Nowy Bukowiec, Bojanowo i Drewniaczki.

·       Historia

Dawne nazwy: 1624 rok – Bukowiec, 1789 rok – Buckowietzk, XVIII wiek – Bukowicz, Bukowica, 1880 rok- Gross Bukowitz, Wielki Bukowiec, Piątki.

 

·       Wartości przestrzenne

Wieś o układzie przestrzennym ulicowym rozwiniętym wzdłuż ulic bocznych, leży przy szosie z Pączewa do Wdy, na lekko falistej wysoczyźnie morenowej. We wschodniej części wsi zabudowania wzdłuż dróg do wsi Wolental, Czarnylas i Nowy Bukowiec. W rozwidleniu dróg do Wolentala i Czarnegolasu mieści się kapliczka, przy wyjeździe ze wsi w kierunku zachodnim stoi przydrożny krzyż.

 

·       Wartości materialne

Zachowało się wiele budynków mieszkalnych i gospodarczych z końca XIX wieku oraz początku wieku XX. Przeważają domy średniej wielkości, murowane, a także kilka drewnianych o tradycyjnej formie budownictwa wiejskiego.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

W centrum wsi w murowanej przydrożnej kapliczce z 1946 roku znajduje się figura Madonny, drewniana, polichromowana z pierwszej połowy XVIII wieku, która ocalała z pożaru wsi, jaki miał miejsce w roku 1871. Około 0,5 km na północ od wsi jest cmentarz pocholeryczny, na który spoczywają prawdopodobnie prochy żołnierzy francuskich (1812 r)

 

·       Stan zachowania

Układ przestrzenny wsi wraz z zabytkową aleją zachował się w bardzo dobrym stanie. Zabudowa historyczna w większości zachowana. Domy mieszkalne częściowo zmodernizowane, sporadycznie występują nowe budynki wśród historycznej zabudowy. Na peryferiach wsi powstaje nowa, nieciekawa zabudowa zagrodowa. Od strony zachodniej zachował się fragment starej drogi brukowanej.

 

 

·       Mieszkańcy

Sołectwo Wielki Bukowiec liczy 635 mieszkańców to stanowi 13,67% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą, co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji rolniczej z usługami elementarnymi. Większość zabudowy mieszkaniowej, siedliskowej i usługowej skupiona jest w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny do bezwzględnego zachowania. Część skupionej zabudowy znajduje się we wsi Nowy Bukowiec. Na terenie wsi znajduje się północny skraj Obszaru Chronionego Natura 2000 pn.  „Bory Tucholskie”.

 

IX.        Wolental – powierzchnia 754 ha.

Sołtys – Anita Bakalarz

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z usługami elementarnymi. większość zabudowy mieszkaniowej, usługowej i siedliskowej skupiona jest w zwartym zespole.

Do ważniejszych obiektów należą:

o   remiza strażacka z terenem rekreacyjnym,

o   świetlica wiejska,

o   boisko sportowe,

o   sklepy,

o   zakład produkcyjny LANDSBERG.

Do sołectwa Wolental należy wieś Wolenal.

 

·       Historia

Na przestrzeni dziejów nazwa wsi ulegała zmianie, dawne nazwy to Wonnental z roku 1414, Vonthal z 1521 oraz Wollenthal z roku 1790.

 

·       Wartości przestrzenne

 Układ przestrzenny wsi wielodrożny, zbudowana wzdłuż dwóch równoległych ulic. W północno – wschodniej części dawne założenie dworsko – folwarczne założone około połowy XIX wieku. Po wschodniej stronie granicę między Wolentalem a Wielbrandowem wyznaczała rzeka Węgiermuca, która przed setkami lat, w miejscu obecnych łąk stanowiła jezioro.

 

·       Wartości materialne

Zachował się budynek szkoły z 1915 roku, pozostałości dużej zagrody chłopskiej z zachowanymi budynkami gospodarczymi (obok szkoły), kilka zagród średniej wielkości z początku wieku w południowej części wsi, pojedyncze domy o tradycyjnej zabudowie.

 

·       Wartości  kultury niematerialnej

W 1982 roku postawiono obelisk z tablicą pamiątkową ku czci ofiar terroru z okresu II wojny światowej 1939 – 45, mieścił się tu starogardzki oddział więzienia pracy przymusowej.

 

·       Stan zachowania

Dwór spalony został w czasie działań wojennych w roku 1945. Zachował się na terenie dawnego założenia folwarcznego park podworski – zdewastowany i przekształcony. Wieś zachowała w miarę czytelny układ przestrzenny, struktura przestrzenna zachowała się w stanie szczątkowym. Domy o tradycyjnych formach budownictwa wiejskiego są w większości przekształcone, zmodernizowane, często na starych siedliskach posadowione jest nowe budownictwo o niespójnym charakterze i kontrastujące z pierwotnym układem zabudowy.

   

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Wolental liczy 593 mieszkańców to stanowi 12,76% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą, co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter rolniczy. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z podstawowymi usługami. Większość zabudowy mieszkaniowej, usługowej i siedliskowej skupiona jest w zwartym zespole stanowiącym zabytkowy układ ruralistyczny.

We wsi mieści się świetlica wiejska.

   X.        Wielbrandowo – powierzchnia  1.004 ha.

Sołtys – Marcin Urban

Wieś o funkcji produkcji rolniczej z usługami elementarnymi. Część zabudowy mieszkaniowej i siedliskowej skupiona jest w zwartym zespole. Wieś posiada własne ujęcie wody.

Do ważniejszych obiektów należą:

o   świetlica wiejska,

o   boisko sportowe,

o   sklep.

Do sołectwa Wielbrandowo należy wieś Wielbrandowo i przysiółek Pólko.

·       Historia

Pierwsza wzmianka na temat wsi Wielbrandowo została odnotowana w roku 1402 jako Hildenbrandsdorf. Nazwa ulegała przekształceniom w 1507 na Wyelblondowo, w roku 1534 na Wielbrądowo. Obecna nazwa pojawiła się w roku 1893.

 

·       Wartości przestrzenne

Dawna wieś placowa o zanikającym układzie na skutek braku zasiedlenia pustych, historycznych siedlisk. Zabudowana jest południowa część głównej drogi, po północnej brak jest zagród. W południowo – wschodniej części dawny niewielki majątek, potem PGR. Na początku i na końcu wsi ciekawe kapliczki.

 

·       Wartości materialne

Zachowało się kilka zagród z początku XX wieku, dwie kapliczki murowane z XIX i początku XX wieku.

 

·       Wartości kultury niematerialnej

Tablica pamiątkowa na murze szkoły, ku czci Franciszka Gracza, działacza w walce o polskość przeciwko germanizacji, zamordowanego przez esesmanów w 1939 roku. W Wielbrandowie urodził się Jakub Fankidejski członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu i współpracownik Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego.

 

·       Stan zachowania

Wieś w stanie zaniku, od początku XX wieku następowało wyludnienie wsi. Po północnej stronie drogi brak śladów dawnych siedlisk zagrodowych i wewnętrznych dróg wiejskich. Zachowały się relikty dawnego majątku (późniejszy PGR) w części południowej wsi. Po południowej stronie drogi zachowała się niewielka ilość zagród, obecnie zniszczonych lub przekształconych. Obecnie powstaje nowa zabudowa dużych zagród wiejskich w północnej części wsi w rozwidleniu dróg.

  

·       Sołectwo i jego mieszkańcy

Sołectwo Wielbrandowo liczy 233 mieszkańców to stanowi 5,02% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcyjnej z usługami elementarnymi. Część zabudowy mieszkaniowej i siedliskowej skupiona w zwartym zespole ruralistycznym.

We wsi mieści się świetlica wiejska.

XI.        Wybudowanie Wielbrandowskie  - powierzchnia  465 ha.

Sołtys – Andrzej Klin

Wieś o funkcji produkcji rolniczej.

Do sołectwa Wybudowanie Wielbrandowskie należy wieś Wybudowanie Wielbrandowskie.

·       Mieszkańcy

Sołectwo Wybudowanie Wielbrandowskie liczy 143 mieszkańców to stanowi 3,08% mieszkańców gminy. Dominującą grupę mieszkańców stanowi grupa produkcyjna. Drugą co do wielkości grupę stanowi grupa przedprodukcyjna. Najmniej liczna jest grupa poprodukcyjna. Wieś ma charakter typowo rolniczy,  dlatego też rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania. Część mieszkańców utrzymuje się z pracy poza rolnictwem poza sołectwem.

Wieś o funkcji produkcji rolnej. Zabudowa rozproszona, brak podstawowych usług.

 

admin
Biuletyn Informacji Publicznej
Elektroniczna Skrzynka Podawcza
28 listopada 2014
piątek
332 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
imieniny
Jakuba, Stefana, Romy
Foto galeria
Nasza księga gości
Baza firm
Prognoza pogody
Rozkład jazdy
METEOBUS ROZKŁAD JAZDY
OWSIAK
Totalizator sportowy
Wyślij SMS
MAPA GMINY
Kociewskie Trasy Rowerowe
DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
Urząd Gminy w Skórczu, ul. Dworcowa 6, 83-220 Skórcz, pow. starogardzki, woj. pomorskie
tel.: +48.585824645, fax: +48.585824999, email: gminaskorcz@gminaskorcz.pl, http://www.gminaskorcz.pl
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI